Σχολικός εκφοβισμός- bullying

Το φαινόμενο του bullying, δηλαδή η στοχευμένη και επαναλαμβανόμενα βίαιη συμπεριφορά (λεκτική ή σωματική) που υπόκειται ένα παιδί από συμμαθητές ή συνομίληκους, ενσαρκώνει τη νέα αγωνία των γονιών τα τελευταία χρόνια. Οι μορφές που μπορεί να πάρει είναι ποικίλες, και αφορούν τη σωματική βία, όπως χτυπήματα, σπρωξίματα ή κλωτσιές, τη λεκτική βία, με τη μορφή υποτιμητικών προσφωνήσεων ή πειραγμάτων που προσβάλλουν, είτε τη διάδοση φημολογίας που θίγει την υπόληψη του ατόμου και συχνά συνεπάγεται τον κοινωνικό του αποκλεισμό. Μια πιο πρόσφατη μορφή σχολικού εκφοβισμού αφορά το διαδικτυακό bullying, όπου η διαπόμπευση του ατόμου πραγματοποιείται μέσω e-mail, μηνυμάτων στο Facebook ή SMS.

Η παρενόχληση, οι επίμονες προσβολές, ο στιγματισμός και η επακόλουθη περιθωριοποίηση, απαξιώνουν τα παιδιά ως μέρος του συνόλου, επηρεάζουν σημαντικά την αυτο-εικόνα τους, και κατ’ επέκταση την ακαδημαϊκή επίδοση και τις κοινωνικές τους δεξιότητες.

Πως μπορεί ο γονιός να προστατεύσει το παιδί από το να εκτεθεί ;ή να υποστεί αυτού του είδους βία; Αλλά και ποιοί είναι οι παράγοντες που ωθούν αντίστοιχα ένα παιδί στο να ασκήσει αυτού του είδους βία σε κάποιο συμμαθητή του;

Ο Ρόλος της σχέσης παιδιού-γονέα

Βασική ασπίδα προστασίας αποτελεί η μεταξύ γονιού-παιδιού. Το παιδί χρειάζεται να εισπράττει την υποστήριξη και αποδοχή του γονιού, ο οποίος κατανοεί τα συναισθήματα και τις δυσκολίες του, συζητά ανοιχτά μαζί του, χωρίς υπερβολικές υποδείξεις και επικριτικότητα, σέβεται τη γνώμη και τις επιθυμίες του, είναι υποστηρικτικός στα λάθη και στις αποτυχίες του, πιστεύει στις δυνάμεις του και στη δυνατότητά του να ανατρέψει ένα κακό αποτέλεσμα ή να επανορθώσει έναν λάθος χειρισμό.

Όλα τα παραπάνω βοηθούν το παιδί να χτίσει μια θετική και σταθερή εικόνα για τον εαυτό του, η οποία το προφυλάσσει όχι μόνο από το να υποστεί αλλά και από το να εκφράσει προς κάποιο συνομήλικο αντίστοιχη συμπεριφορά. Κι αυτό γιατί τόσο ο «θύτης» όσο και το «θύμα» είναι άτομα που διατηρούν μια υποτιμημένη εικόνα για τον εαυτό τους και μια αντίστοιχα ανεπαρκή σχέση με τους κοντινούς τους. Στην περίπτωση του «θύματος», η κακή συμπεριφορά που υπόκειται ταιριάζει με αυτό που πιστεύει ότι του αξίζει, που οδηγεί αναπόφευκτα στο να αποδέχεται παθητικά αυτό που του συμβαίνει. Στην περίπτωση του «θύτη», τα οποία αρνητικά συναισθήματα προς τον εαυτό αποβάλλονται μέσα από την έκφραση επιθετικότητας προς ένα άλλο άτομο. Κάποιος χρειάζεται να κουβαλήσει την κακή εικόνα που έχει για τον εαυτό του, να λειτουργήσει ως κατώτερος, ασήμαντος ή τιποτένιος, για να μπορέσει εκείνος να νιώσει υπεροχή.

Επομένως, τόσο εκείνος που προκαλεί όσο και εκείνος που υπόκειται τη βίαιη συμπεριφορά, έχει χάσει την ευκαιρία να πιστέψει στις δυνατότητές του ώστε να διεκδικήσει κάτι παραπάνω από το ρόλο του κακού ή του κακοποιημένου. Είναι και οι δυο εξίσου «θύματα», που χρειάζονται τη βοήθεια του κοντινού και ευρύτερου περιβάλλοντος, ώστε να διαμορφώσουν μια καλύτερη προοπτική για τον εαυτό τους.